Polihistor čine one naučne monofrafije koje svojom tematikom mogu biti zanimljive i za širu čitalačku publiku.

Bogovi, grobovi i naučnici

Pravi kvalitet i neprolazni šarm ove knjige leži u: u njenom duhu. On je, ne slučajno, sadržan već u Ceramovom podnaslovu: „roman o arheologiji“. Bogovi, grobovi i naučnici zaista jesu roman, ili bolje rečeno, zbirka priča o arheologiji, i to priča shvaćenih na bezvremenski, večit, iskonski način.

Brzi pregled

ČEKAJUĆI IKEU: od tačkica do ikeizacije

 Ildiko Erdie, profesorka na Odeljenju za etnologiju i antropologiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu, postavila je svoju studiju u kontekst,

Brzi pregled

Delfa Ivanić – zaboravljene Uspomene

Uvodna studija i priređen rukopis Uspomena Delfe Ivanić koje je sačinila Jasmina Milanović su nezaobilazni za sticanje uvida u istorijski kontekst u kome su, na jednoj strani, žene u ulozi majki i prvih učiteljica i vaspitačica pokolenja bile prepoznate kao važan činilac nacionalno­političkog programa, dok su, na drugoj, organizovani humanitarni javni rad i komunikacija sa međunarodnim ženskim pokretom stvorili uslove za oblikovanje zahteva za promenom njihovog položaja.

Brzi pregled

Dinamični srednji vek

„Mračno doba“, „duga, tamna noć u kojoj zablista tek po koja zvezda“ – tako se, najčešće predstavlja Srednji vek. Taj dugi vremenski period u evropskoj istoriji postao je sinonim za primitivizam i zaostalost, bedu i nasilje, intelektualnu tamu i sujeverje. Takve predrasude uspešno pobija istaknuti švedski istoričar Mihael Nurdberg (1930) u izuzetno zanimljivoj knjizi Dinamični srednji vek.

Brzi pregled

Drugo lice Vizantije

U šest poglavlja, koje čine Drugo lice Vizantije, svoje važno mesto našli su jedna zbirka šala, medicinski traktat, prosopografske beleške o neznatnim ljudima, fenomen vremena kao trajanja, poljoprivredna enciklopedija i sanovnik. Želeo bih da se budući čitaoci osećaju kao da su u starim kinematografima i da pred njihovim očima promiču slike koje im poput bengalske vatre osvetljavaju jedan nepoznat i zauvek nestao svet.

 

Brzi pregled

Evropski feminizmi 1700 – 1950.

Širok geografski okvir u kome su osim Francuske, Nemačke, Engleske zastupljene skandinavske zemlje, Irska, Španija, Habzburška Monarhija, Portugal i dr. pruža uvid u različite političke, verske i društvene kontekste pojave feminizma. U stvari, Karen Ofen insistira na množini te imenice, odnosno na feminizmima.
Jedan od ključnih rezultata i diprinosa ove knjige jeste izvođenje dokaza autorke i njeno nastojanje da ukaže na važnost percepcije istorije feminizma kao sastavnog dela političke istorije.

Brzi pregled

Od Klepsidre do atomskog sata

Oslobođenjo teorijskih stega, koncepata fizičkog i istorijskog vremena, delo Od klepsidre do atomskog sata na naizgled jednostavan i čitaocu prijemčiv način prikazuje kako se menjao život običnog čoveka iz epohe u epohu, iz veka u vek, iz godine u godinu stešnjavan meračima vremena. Da li smo postali robovi časovnika? Helga Pol to izričito ne tvrdi. Međutim, za nešto više od pet milenijuma, koliko se meri vreme, dužina senke Egipćanke Berenike ipak je ostavljala više prostora od štoperice iznad glave radnika u fabrici autobobila u Detroitu.

Brzi pregled

Ognjište koje se ne gasi

Monografska studija dr Eme Miljković „Ognjište koje se ne gasi, srpska porodica u prvom veku osmanske vladavine“ posvećena je rekonstruisanju, na osnovu svih raspoloživih istorijskih izvora i posrednih saznanja, porodičnog života srpskog naroda u periodu koji je usledio odmah nakon pada pod osmansku vlast, tj. u drugoj polovini XV i prvoj polovini XVI veka.

Brzi pregled

Partizanke kao građanke

Knjiga Ivane Pantelić zanimljiv je doprinos savremenoj istoriji Srbije i bivše Jugoslavije. U svom istraživanju autorka obrađuje pitanje društvene emancipacije učesnica Narodnooslobodilačkog pokreta, partizanki i političkih aktivistkinja u socijalističkoj Jugoslaviji, nastaloj delimično i njihovim angažmanom u oslobodilačkom, revolucionarnom i građanskom ratu između 1941. i 1945. godine. Težište je na idejama, aktivnostima i problemima istaknutih predstavnica predratnog levičarskog ženskog pokreta, odnosno pokreta otpora, koje su posle 1944/45. godine vršile određeni politički i društveni uticaj u Antifašističkom frontu žena Jugoslavije, ali bile i na odgovornim funkcijama u partijskoj i državnoj hijerarhiji.

Brzi pregled

Portreti vizantijskih intelektualaca

Ljudi od pera – viri literati – u XIV veku, kao i u svim drugim periodima istorije Vizantije, bili su neznatna grupa stanovništva. Ipak, bez obzira na svoju malobrojnost, oni su bili prilično kompaktna grupa koja je ispunjavala svoju socijalnu misiju: nositi buktinju obrazovanja, biti glasnogovornik službene ideologije i istovremeno onaj koji izražava sumnju, prikriveni opozicionar. Kultura epohe i njena duhovna klima vezane su za intelektualnu delatnost te grupe.

Brzi pregled

Rođenje šahovske kraljice

Veoma jasnim i jednostavnim stilom Merilin Jalom na osnovu analize odabranih srednjovekovnih poema dekonstruiše i rekonstruiše vreme kada je ova figura ušla u upotrebu. Ona određuje terminus post quem i treminus ante quem za pojavu „kraljice“ u vizantiskoj i zapadnoevropskoj istoriji kulture. Analizom evolucije šaha autorka zaklučuje da je mesto kraljice u početku bilo nebitno i da je tek vremenom ona postala najmoćnija figura.

Brzi pregled

Sa srcem na vratima

Lov na istorijsku pozadinu klozeta predstavlja zanimljivo putovanje kroz kulturnu i društvenu istoriju. Od kako su ljudi organizovali društveni život, izlučevine ljudskog tela pravile su probleme. Način na koji su ljudi obezbeđivali hranu važno je područje istraživanja da bi se razumelo kako su ljudi uređivali svoj život. Ali otpadni materijal ljudskog tela je, nasuprot tome, bio toliko potisnut tabuima i mitovima da je to kočilo pisanje istorije i naučno prikazivanje društvene istorije. Najvažniji izvori za istoriju klozeta ne mogu se zato naći u tradicionalnim istorijskim izvorima već u usmenoj kazivačkoj tradiciji, u predanjima i književnosti. Sage staroislandskog pisca Snorija Sturlusona (1178/79–1241) predstavljaju, na primer, jedan takav izvor. Tu nalazimo prve pokušaje da se smisli samo ime za mesto gde ljudi obavljaju nuždu.

Brzi pregled

Savršeni sluga – evnusi u Vizantiji

Teme koje ova knjiga pokreće nalaze u središtu naučne pažnje proučavaoca vizantijske i srednjovekovne balkanske istorije i kulture, time se savršeno uklapajući u potrebe srpske naučne, ali i šire publike. Reč je o problematici koja je u najboljem smislu reči moderna, podrazumevajući pod ovim prečesto rabljenim terminom najbolje pravce savremene misli u humanistici, pravce koji postavljaju nova pitanja i teže da fenomene sagledavaju u njihovoj istorijskoj perspektivi i pravilnom društvenom kontekstu. Želeći da se upuste u istraživanja do tada zanemarenih tema i oblasti, krajem prethodnog i početkom ovog stoleća čitava jedna nova genracija darovitih istraživača i spisatelja se okrenula novom načinu posmatranja problema, svesna svih izazova koje otvaranje problematičnih pitanja nosi sa sobom, ali i neophodnosti da se na zanimljiv način prikažu i manje poznate strane povesti i oni njeni akteri koji su ostajali u senci vladara, ratova i, naizgled, „velikih“ istorijskih događaja.

Brzi pregled

Sestre Srpkinje

Pregled istorije ženskog pitanja i okolnosti u kojima se ono nalazilo u evropskim zemljama u prvoj deceniji 20. veka. Autorka se bavi kategorijama kao što su žensko pitanje, ženski pokret, izlazak žena na javnu scenu, pojava žena u javnoj sferi itd

Brzi pregled

Srbija i Stara Srbija – nasleđe na jugu (1839-1868)

Nova saznanja koja se tiču nastanka pojma „Stara Srbija“ i njegov razvitak i upotreba sredinom XIX veka i rad na ostvarenju ciljeva nacionalne politike, definisanih „Načertanijem“ Ilije Garašanina, u Staroj Srbiji od 1849. do 1851. godine.
Jagodić zastupa stav da je većina planova bila osnovana na principu istorijskog prava, koje je kontekstualizovao analizirajući onovremena znanja o prošlosti Srbije. Autor je uspešno iskoristio raspoložive izvore za utvrđivanje postojanja ili nepostojanja etničkog identiteta, istorijske i nacionalne svesti hrišćanskog stanovništva Stare Srbije i potkrepio zaključke autentičnim primerima.

Brzi pregled

Strah u poznoj Vizantiji

Između ostalog, u novoj knjizi možete saznati i mnogo toga o antagonizmu između Latina i Vizantinaca, utvrđenim gradovima, strahu od bolesti i epidemija, pustošenju neprijateljskih vojski, sablazni građanskih ratova, strahovanju viših slojeva vizantijskog društva, strepnji pred morem, kobi prekršene zakletve, zatim zemljotresi i pomračenja, požari komete i studen, proroci čarobnjaci i jurodivi, strah od Boga, strah od smrti, strah u vizantijskoj vojsci, strah od Turaka…

Brzi pregled

Uspostavljanje socijalističke ženskosti

Razumevanje socijalističke kulture uveliko se bazira na razlikovanju sfera zvaničnog i nezvaničnog. Na zvaničnu kulturu se gleda kao na veštačku formu kulturne produkcije, dok domenom nezvaničnog prevladavaju spontani poduhvati koji se opiru aktivnostim koje diriguje država. Kada je posredi muzički život u selima, naglasak je prvenstveno na institucionalizaciji, profesionalizaciji i formalizaciji muzičkih praksi od strane države. Ono što se naziva scenskim „folklorom“ (lokalno muzičko stvaralaštvo prilagođeno za scenu) pokušava da se predstavi kao ideološka reprodukcija socijalističke države u cilju njene hegemonije. Istraživači često ističu da su ove delatnosti doprinele nestajanju starih kulturnih obrazaca i tradicionalnih muzičkih aktivnosti u socijalističkim društvima. „Prirodnim“ kontekstom muzičkog izvođenja oni smatraju isključivo nastupe u malim grupama, u neformalnom okviru i među ljudima koji se poznaju i među kojima ne postoji jasna podela na izvođače i publiku.

Brzi pregled

Vuk Branković – slavni i velmožni gospodin

Pre više od sto godina napisana je jedna, za ono vreme, sjajna i sveobuhvatna studija o Vuku Brankoviću, koja je predstavljala prelomni iskorak ka istorijskoj rekonstrukciji utemeljenoj na izvorima i naučnoj metodologiji. Spletom različitih okolnosti, ti rezulati su nekako potisnuti isključivo u okvire nauke, dok je u svesti naroda i dalje ostao onaj Vuk koji nije postojao u stvarnosti, već samo u umotvorinama narodnih pripovedača i pevača.. Na početku XXI veka u srpskom društvu ponovo se javila potreba da se još jednom ukaže na najveće nedoumice i zablude koje su vekovima udaljavale uspomenu na Vuka Brankovića od istorijske suštine i koje su od njega načinile jedinstven nacionalni simbol izdaje.

https://issuu.com/bojanacebic/docs/vuk_izvod

Brzi pregled

Zemlja i ljudi – iz istorije životne sredine Zapadnog Balkana

Ova knjiga vodi čitaoce na putovanje kroz prošle stvarnosti društava i kultura, staleški i klasno uređenih, kroz njihova različita poimanja i doživljaje Prirode i životne sredine. Zajednički imenitelj jeste njihov život „od zemlje, i na zemlji” – njihova borba za preživljavanje u uslovima vremenskih i klimatskih stresova, političkih i egzistencijalnih, te i ekoloških kriza. Pored tradicionalnih istorijskih izvora, knjiga obiluje svedočanstvima putopisaca, filozofa, književnika, zahvatajući širok period predindustrijske društveno-ekonomske istorije. Kao i sve druge, i ova istorija odvijala se u određenom prostornom kontekstu i ne može se shvatiti niti proučavati bez dobrog poznavanja prirodne sredine. Svako doba imalo je svoje izlive „nervoze”, tako da se savremena zabrinutost o globalnoj ekološkoj krizi ne može do kraja spoznati ukoliko se ne prouče krize koje su joj prethodile.

Brzi pregled

Vreme straha: grad, nahija i okružje (1788-1862)

Tema knjige su strahovi koji su imali posebno veliki uticaj, na grad i nahiju užičku u razdoblju od 1788 do

Brzi pregled